معماری و ساختمان

نام کتاب : میدان توپخانۀ دارالخلافۀ ناصری؛ ذهنیت ایرانی و ره‌آورد دیگری

نویسنده : مهنام نجفی

چاپ : اول

قطع : خشتی

سال چاپ : 1391

تعداد صفحه : 260

قیمت : 128,000 ریال

 

«توپ» از مصنوعاتِ رنسانسِ اروپا و جلوه‌گاهِ خواستِ این دوران برای چیرگی بر عالم و آدم بود؛ سلاحی مرگبار که صحنۀ نبرد انسان‌ها را متحول کرد، افتخار پیروزی‌های بزرگ را در انحصار گرفت، و جانشینِ قهرمانانِ اسطوره‌ای جنگ شد. این ابزارِ جنگیِ نوظهور که تراژدیِ جنگِ چالدران را در تاریخ ایرانیان رقم زده بود، به اقتضای زمانه، به ساز و کار نظامی آنان وارد شد و به مثابه نمادِ بی‌بدیلِ قدرت و پیروزی و یگانه‌ضامنِ امنیت در عرصۀ زندگی ایشان ظهور یافت. توپِ وارداتی همچنانکه همراه و همنشین زندگی ایرانیان می‌شد، هویتی تازه نزد ایشان می‌یافت و از عنصری بیگانه و دهشت‌زا به آشنایی تسلابخش بدل می‌شد؛ چنانکه بانگش یادآورِ آهنگِ زندگی و نویدبخشِ شادی و برکت، محضرش مأمنِ حاجتمندان و درماندگان، و قرارگاهش قلب تپندۀ شهر، «میدان توپخانه»، بود. «میدان توپخانۀ دارالخلافۀ ناصری»، مهم‌ترین و زنده‌ترین عرصۀ عمومیِ پایتختِ قاجار، جلوه‌گاه حضور دیگر‌گونۀ توپ در عرصۀ شهر ایرانی است؛ آنچه از تغییر و تبدیلِ این ره‌آوردِ دیگری، در بسترِ فرهنگِ ایرانی و در ذهنیت و تلقی ایرانیان حاصل شده بود.